สืบสายวิชาจากครูทองสู่ครูแปรง ตอนที่ 1

ต้นเหตุแรกเริ่มจากการสอนดาบที่ชมรมอาวุธไทยรามได้พบปะรุ่นน้องที่ได้ลองเข้าคู่ลงมวยกัน ภาพแห่งท่าจรดมวยที่แปลกตา ทำให้ครูแปรงชวนสงสัยและหวนคิดถึงเรื่องราวสายมวยโบราณที่ย้ำอยู่ในห้วงความคิดที่ว่า มวยโบราณนี้มีดีแท้เหตุไฉนเราถึงจักเรียนรู้ได้ เพราะกาลเวลาผ่านมานานเหลือเกินจะยังคงหลงเหลือถึงมือเราได้กระนั้นเหรอ เมื่อภาพความคิดประติดประต่อกับท่าจรดมวยโบราณจึงทำให้เค้าโครงความจริงปรากฏขึ้น จึงได้สอบถามและสืบเสาะได้ความว่าเป็นท่าจรดมวยของครูมวยท่านหนึ่ง นามว่า ครูทองหล่อ ยาเเละ

ครั้นได้ถามตามสืบจึงใคร่อยากเป็นศิษย์อยากเรียนมวยด้วยจึงเดินทางไปยังบ้านครู ครั้งนั้นครูแปรงยังจำเหตุการณ์ได้อย่างชัดเจนเมื่อต้องไปพบครูท่านครั้งแรกด้วยที่ว่า กว่าจะเข้าถึงนั้นต้องฝ่าฟันอย่างที่เขาว่า ฝ่าน้ำข้ามทะเลก็ไม่ปานเพราะช่วงนั้น น้ำท่วมใหญ่ทั้งที่รามและบริเวณบ้านทับช้างอันเป็นที่พำนักอาศัยครูผู้ประสาทวิชาผู้นี้ ตอนนั้นท่านเล่าว่า บริเวณที่ครูทองท่านอยู่อาศัยสมัยนั้นยังเป็นท้องนาน้ำยังคงท่วมอยู่ แม้ว่าแถวรามน้ำท่วมจะลดลงแล้วแต่ที่ทางเข้าบ้านท่านยังท่วมอยู่ลึกประมาณเอวได้ จึงต้องพายเรือกันเข้าไปต้องวิดน้ำออกครั้งแล้วครั้งเล่ากว่าจะถึงบ้านครูแถมยังมีรุ่นพี่ๆน้องๆ ตามกันมาอีกซักกระบวนหนึ่งประมาณได้ว่า สิบกว่าคนไอ้ที่ลงเรือได้ก็ว่ากันไปส่วนที่เหลือก็เฝ้าอีกฝั่งรอเพื่อนๆ ว่ากันอย่างนั้น เมื่อเข้าไปแล้วก็ได้กราบครูมอบตัวเป็นศิษย์เพื่อจะเรียนวิชา ท่าก็ให้รอน้ำลดลงเสียก่อนแล้วค่อยมาเรียนกัน ครูทองท่านก็ใจดีรับไว้

ครั้นเมื่อน้ำลดลงบริเวณบ้านครูทองท่านก็มีอาณาบริเวณสักประมาณหนึ่งไว้สำหรับซ้อมและเรียนมวย ซึ่งในขณะนั้นครูทองท่านเองก็มีลูกศิษย์ลูกหาที่มาเรียนมวยทั้งที่เป็นมวยคาดเชือกและมวยเวทีก็สอนกันอยู่บ้างแล้วจำนวนหนึ่ง เมื่อแรกเข้าไปเรียนมวยนั้นแต่เดิมครูทองท่านก็สอนเชิงชกมวยแบบเวทีที่ยุคนั้นนิยมกัน แต่เมื่อครูแปรงขอเรียนได้พูดกับครูทองท่านว่า อยากเรียนแบบอนุรักษ์แบบโบราณ ท่านก็ให้ยืนให้ย่อเข่าย่อขาแบบอย่างเรียนดาบ แล้วท่านก็ปรับก็แต่งให้ว่า การเรียนมวยขา เข่าต้องหันไปทางเดียวกันชี้ทิศชี้ทางเดียวกันไม่กว้างไปกว่าไหล่เราและท่านยังได้บอกอีกว่า รุ่นนี้เป็นรุ่นที่ลองดี มันมีวิชากันจริงไหม ท่านก็ให้ทำท่ามวยซ้ำๆ อย่างนั้นเป็นชั่วโมงๆ เพื่อจะดูว่า พวกนี้มันมีวิชากันจริงหรือเปล่า ตั้งใจจริงกันไหม ท่านสั่งให้ทำท่ามวยแล้วท่านก็นั่งหลับไป นัยว่าลองเชิงลูกศิษย์เอาว่า มันจะสู้จริงอยากได้วิชาจริงหรือไม่

ครูแปรงท่านเองก็ว่า เคยได้ยินคนโบราณท่านว่า ครูบาอาจารย์ท่านลองดีมักทดสอบทดลองจิตใจศิษย์ ท่านเลยต้องทำอย่างที่ครูบอก จนครูทองท่านหลับตื่นอีกทีบ่ายสามโมง ท่านก็ยังมาเห็นว่า ครูแปรงก็ยังฝึกท่าเดิมๆ อยู่ก็ถามว่า เล่นแต่เช้ายังไม่เลิกอีกเหรอ ครูแปรงตอบท่านกลับไปว่า ครูให้ทำก็ทำไปก็ครูไม่ได้บอกให้หยุด ก็นับได้ว่าได้หยั่งเชิงลองภูมิครานั้น ครูทองท่านเลยชอบเพราะเป็นคนเอาจริงเอาจัง เวลาเรียนครูทองท่านเองก็จะสอนรวมๆ เอาทั้งหมดไม่ได้แบ่งแยกท่าแยกทางตามประสาเหมือนเมื่อสมัยนี้ เราเองก็ต้องจับประกอบประสานเก็บเล็กผสมน้อยจากครูท่าน ครูแปรงกล่าวว่า พอเวลาไปถึงก็ถามวิชา อย่างที่ว่าเมื่อเขาจับคอตีเข่าเราจะแก้อย่างไร ครูทองท่านก็ให้จับคอท่านแล้วก็ตีเข่า ท่านก็ยกศอกบัง ค้ำคอต่อยท้องบ้าง ปัดหมัดบ้าง จนครูแปรงท่านว่า มันแปลกมันมีมิติของการต่อสู้ที่น่าสนใจก็ร่ำเรียนกับท่านครูทองในรูปแบบนี้เสมอมา

หมื่นมวยมีชื่อ ปล่อง จำนงทอง มวยคาดเชือก สายไชยา เขียนโดย ครูเขตร ศรียาภัย

เมื่อ คราสมเด็จพระปิยมหาราช ได้เสด็จประพาสปักษ์ใต้นั้น ได้ทรงทอดพระเนตรการชกมวยอันเป็นการละเล่นที่ทางบ้านเมืองจัดถวาย และโดยเหตุที่พระบาทสมเด็จพระปิยมหาราชได้ทรงสนพระทัยศึกษาเล่าเรียนวิชามวย ไทย กระบี่กระบอง และเพลงดาบจากปรมาจารย์ หลวงพลโยธานุโยค ครูมวยหลวง จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการชกมวยในงานพระราชทานเพลิงพระศพ กรมขุนมรุพงศ์สิริพัฒน์ ณ ด้านใต้ของทุ่งพระเมรุ (ซึ่งต่อมาทางราชการได้มีประกาศให้เรียกว่าสนามหลวง)

นักมวยที่เจ้าเมือง นำเข้ามาเพื่อแข่งขันหน้าพระที่นั่งในครั้งนั้น ล้วนมีฝีมือดีเยี่ยม โดยฝ่ายข้างเมืองไชยา พระยาไวยวุฒิวิเศษฤทธิ์(ครูขำ ศรียาภัย) เจ้าเมืองไชยา ได้นำนายปล่อง จำนงทอง ชาวบ้านหัววัว ตำบลเลม็ด เมืองไชยา มาประลองฝีมือ ได้คู่ชก กับนักมวยโคราช พวกเดียวกับนายแดง ไทยประเสริฐ (ต่อมาได้เป็นหมื่นชงัดเชิงชก) ซึ่งพระยาเหมสมาหาร เจ้าเมืองโคราชเป็นผู้นำมา

เมื่อมีสัญญาณกลองให้เริ่มชกกันได้ นักมวยโคราชดูเหมือนจะคึกคะนองอย่างเชื่อมั่นในฝีมือ นายปล่องนักมวยไชยาทรุดตัวลงนั่งยองๆแบบเบญจางคประดิษฐ์ ซึ่งชาวพุทธถือว่าเป็นกิริยาการสักการะอย่างสูงสุด กระทำการกราบถวายบังคมพระเจ้าอยู่หัวแล้วค่อยๆคลานถอยหลังออกมาราว ๕ ก้าว ยืดตัวขึ้นยืนตรงหันหน้าสู่ทิศบูรพา อันเป็นทิศสถิตของครู ชายหางตาชำเลืองดูคู่ปรับ เพื่อหาจุดจบ

นายปล่อง จำนงทอง ยกหมัดขวาขึ้นช้าๆ ใช้นิ้วขึ้นแตะจมูกเพื่อสอบปราณ อาราธนาคุณผ้าประเจียดรัดแขนของพระอาจารย์หลวงพ่อปลัดชุ่ม เจ้าอาวาสวัดอุดม และหลวงพ่อมา เจ้าอาวาสวัดทุ่งจับช้าง ระหว่างที่นายปล่อง กำลังร่ายรำด้วยท่าชักช้าอยู่นั้น นักมวยโคราชถือว่าได้มีสัญญาณให้ชกต่อยกันได้แล้ว จึงก้าวพรวดๆ ตวัดด้วยตีนขวาตามถนัด แม้นายปล่องจะไหวตัวทันและผงะหงายหน้าออกห่างก็ไม่สำเร็จ ปลายตีนปฏิปักษ์ปะทะเข้าเหนือขมับ นายปล่อง มือตกตาลอย หงายหลังดิ้นเร่าๆ อยู่กับพื้นสนาม นักมวยโคราชกระโดดตัวลอยด้วยความดีใจ ถอยออกรำเยาะเย้ยอยู่ห่างๆ ประชาชนบางคนตะโกนเชิงคัดค้าน แต่บางคนเห็นสมควรเพราะกรรมการได้ลั่นกลองสัญญาณให้คู่ต่อสู้ตีกันได้แล้ว มวยไชยา อยากเซ่อซ่าเองต่างหาก

นายปล่อง จำนงทอง ถูกประคองเข้าพุ่ม (ที่พักให้น้ำนักมวยสมัยก่อน) การต่อสู้ต้องชะงักลงชั่วคราวโดยให้นักมวยคู่อื่นชกต่อยกันแทนตามประเพณี นายปล่อง ได้รับการปัดเป่านวดเฟ้นจนรู้สึกตัวและลืมตา คุณพ่อของผู้เขียนซึ่งมีสีหน้าทุกข์ร้อนตลอดเวลา เข้ามากระซิบถามนายปล่อง จำนงทอง ว่าจะยอมแพ้หรือสู้เขาต่อไป นายปล่องตอบทันควันว่า “จะขอสู้จนตายคาตีน” (ฟ้าเมืองไทย ปีที่ ๖ ฉบับที่ ๓๐๑ วันพฤหัสบดีที่ ๒๖ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๗)

คุณพ่อยิ้มออก เมื่อได้ยินคำนายปล่อง เอื้อมมือลูบก้านคอลูกศิษย์ตัวโปรดชี้จุดมรณะพลางปลอบใจที่ไม่เสียแรงเกิด ใกล้แดนน้ำเค็ม พร้อมกระซิบข้างหูให้ “จับหัก” อันเป็นกระบวนแม้ไม้กลในสาขาวิชามวยไทย

เมื่อเริ่มต้นการชกนายปล่อง จ้องเขม็งไปยังร่างคู่ปรับอย่างไม่กระพริบตา ยกหมัดครู ตามแบบฉบับการไหว้ครูอย่างย่อของมวยปักษ์ใต้ ด้วยความระมัดระวัง เพื่อมิให้เสียทีซ้ำสอง บรรจงย่างสามขุมคลุมแดนยักษ์ เริ่มการต่อสู้แบบ “ยอมตายคาตีน” ย่อตัวลงต่ำ สั่นหัวดิกๆ ทำทีตุปัดตุเป๋ คล้ายกับคนที่เพิ่งส่างเมา

นักมวยโคราชมองเขม้นดูอาการนักมวยไชยาที่ ยังฮึดสู้ มั่นใจและแปลกใจระคนกัน นายปล่อง ยอบตัวต่ำลงๆ งอศอกพันหมัดซ้ายขวาสลับป้องกันด้านหน้าตลอดถึงชายโครง ค่อยๆ กระดิบๆ ด้วยปลายนิ้วตีนเข้าหาปฏิปักษ์ในแดนอันตราย ก่อความสนเท่ห์ลังเลใจให้แก่นักมวยโคราช ซึ่งรอจังหวะพิฆาตคู่ปรับด้วยไม้สำคัญของชาวที่ราบสูง

เอาซี! เตะ! เตะ! เป็นเสียงตะโกนติดต่อจากรอบสนาม

ตีนที่เขย่งขยับสับเปลี่ยน พร้อมที่จะฟาดเปรี้ยงทุกขณะ จำต้องรอจังหวะเพื่อผลทีเดียวอยู่

นาย ปล่องเองก็ได้ยินเสียงเตือน อย่าย่อต่ำ! อย่าย่อต่ำ! เดี๋ยวตาย! แต่ไม่ยอมฟังเสียง เพราะได้ตั้งใจยอมตายคาตีน ยิ่งประชิดเข้าไป ตาจ้องจับบริเวณท้องน้อยตรงจุดหนึ่งในสามที่เรียกว่า “สุมนา” ตามตำราหมอนวด กล้ามเนื้อแขนขาของนายปล่องดิ้นยุบยิบ พร้อมที่จะปฏิบัติงานสำคัญทันทีทันใด

ปฏิปักษ์ชาวโคราชยิ่งสงสัยเชิงของคู่ต่อสู้ยิ่งขึ้น รัวแขนไขว้ป้องกันตีวงใน พร้อมที่จะดีดด้วยแข้งหากถูกจู่โจม
นายปล่องคงชันเข่าซ้าย เคลื่อนตนเข้าแดนอันตรายหรือระยะตีนส่วนขาขวาเหยียดยาวทอดไปข้างหลังทำนอง “เสือลากหาง” ก่อนตะครุบเหยื่อ
คู่ ต่อสู้ยังไม่เตะทั้งๆที่น่าจะทำได้ ประชาชนคนดูโห่เท่าไรก็โห่ไป เมื่อยังไม่ได้ช่องเหมาะก็ยังไม่ทำ ซึ่งเป็นคำอบรมสั่งสอนของครูอาจารย์

ขณะ นี้หน้าของนายปล่อง อยู่ในระดับเข่าของปฏิปักษ์ และห่างจากตีนไม่ถึง ๒ ศอก กัดฟันตัดสินใจครั้งสุดท้าย พลาดท่าก็หาม นายปล่องรีบเอื้อมมือขวาปัดปลายขาซ้ายด้านนอกของคู่ต่อสู้

คนดูนิ่ง เงียบด้วยตกตะลึงที่เห็นมวยไชยา กล้าเสี่ยงอย่างบ้าบิ่น ทันทีทันใดนั้น ตีนขวามหาประลัยก็ผลุดจากแหล่งสมดังคำพังเพย “ ตีนดีโคราช “ ซึ่งยังความขยั้นครั่นครามไว้แก่นักมวยต่างถิ่นทั่วๆไป

ในพริบตา เดียวกันนั้นเอง นายปล่อง จำนงทอง รีบลากขาขวาเสือกพรวดไปข้างหน้าใต้หว่างขาปฏิปักษ์ งอศอกขวาไขว้แนบปลายคางจนหมัดขวาพาดปิดขมับเหนือหูซ้าย ทะลึ่งลุกพลิกเหลี่ยม กระชากขาขวาผู้เตะเข้ามาชิดตัวจนปฏิปักษ์เสียหลัก พร้อมกันนั้นก็กดหัวปฏิปักษ์ทิ่มลงกับพื้น แบบ “ หิรัญยักษ์ม้วนแผ่นดิน” ก้านคอด้านหลังของนักมวยโคราชสัมผัสพื้น โดยมีร่างกำยำนำด้วยศอกประกับเข่าของมวยไชยาทับลงไปบนหน้าอกและท้องน้อย ท่ามกลางเสียงโห่ร้องก้องบริเวณโดยไม่ทราบว่าใครโห่ให้ฝ่ายไหน

ปราก ฎว่านายปล่อง เป็นฝ่ายลุกขึ้นก่อนส่วนปฏิปักษ์ยังคงนอนหงายหลับตาพริ้ม จนพวกพี่เลี้ยงต้องช่วยกันหามเข้าพุ่ม(ที่พักให้น้ำ) พยายามนวดเฟ้นแก้ไขด้วยความห่วงใย แต่นักมวยฝ่ายถูก “จับหัก” นอนคอเอียง ไม่อาจลุกขึ้นชกแก้ตัว จนกระทั่งเวลาค่ำมวยเลิก

ด้วยชัยชนะอันเฉียบ พลันเหนือคู่ต่อสู้ และมีพระราชปรารภในหมู่ข้าราชบริพารใกล้ชิดว่า “อ้ายนี่สำคัญ” นายปล่อง จำนงทอง จึงได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นที่ “หมื่นมวยมีชื่อ” พร้อมกับนักมวยเอกผู้พิชิตคนอื่นๆในโอกาสเดียวกันอีกสองท่านด้วย

ฝ่ายไชยาหรือมวยภาคใต้ในสมัยนั้น จึงได้นับถือกันว่า “การทุ่มทับจับหัก” เป็นขั้นอุดมศึกษาของวิชามวยไทย
จาก มวยครั้งนี้ อำมาตย์เอก พระยาประวัติสุทธิกรณ์ (เจริญตุลยานนท์) หัวหน้ากองบัญชี กรมนคราทร กระทรวงมหาดไทย กล่าวว่า มวยหน้าที่นั่งครั้งรัชกาลที่ ๕ ซึ่งมวยไชยาถูกเตะชักแต่กลับเอาชนะมวยโคราชได้นั้น ทำให้เกิดความตื่นเต้นเหลือขนาด ถึงอ้าปากค้าง เพราะต่างฝ่ายต่างเปิดฉากใช้ไม้เด็ด ของครูอาจารย์ซึ่งยากนักจะได้เห็น
( เขียนโดย ครูเขตร ศรียาภัย ลงใน นิตยสารฟ้าเมืองไทย ปีที่ ๖ ฉบับที่ ๓๐๒ วันพฤหัสบดีที่ ๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๑๘)

นายปล่อง จำนงทอง เป็นลูกศิษย์ (มวย) เจ้าเมืองไชยา (เมื่อครั้งหัวเมืองขึ้นกับกระทรวงกลาโหม) คือพระยาวัยวุฒิวิเศษฤทธิ์ (ขำ ศรียาภัย) ซึ่งต่อมาได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น พระยาวจีสัตยารักษ์ เป็นนักมวยที่มีชื่อเสียงในสมัยรัชกาลที่ 5 จนได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ หมื่นมวยมีชื่อ

ประวัติ

นายปล่อง จำนงทอง เป็นคนบ้านหัววัว ตำบลเลม็ดโดย กำเนิด ลักษณะของท่านเป็นคนสันทัดคน หน้ากว้าง คางเรียว จมูกแหลมงุ้ม ผมหยักศกเล็กน้อย แผงอกใหญ่ แขนใหญ่ ข้อมือเล็ก น่องเล็ก ผิวค่อนไปข้างขาว แต่มีตบะน่าเกรงขาม ไม่ดุแต่คนกลัว ดูรูปร่างแล้วไม่น่าเชื่อว่าจะเป็นคนที่มีความรวดเร็วและว่องไว เพราะการฝึกหัดศิษย์ท่านมีความรวดเร็วเหนือลักษณะรูปร่างเป็นอันมาก ไม่ว่าลูกศิษย์จะทำอะไรลูกไม้มวยแบบไหน ท่านสามารถที่จะปิดป้องได้จนหมดสิ้น

นายปล่อง จำนงทอง ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าจากสมเด็จพระปิยะมหาราช รัชกาลที่ 5 ให้เป็น หมื่นมวยมีชื่อ เพราะได้เป็นผู้พิชิตมายฝีมือดี ลูกศิษย์พระเหมสมาหาร เจ้าเมืองโคราช โดยทำการต่อสู้ กันในงานเมรุกรมขุนมรุพงษ์ศิริพัฒน์ ณ ท้องทุ่งสุเมรุด้านใกล้ๆกับป้อมเผด็จดัสกร ก็โปรดเกล้าฯ ให้นักมวยฝีไม้ลายมือดีชกชนะได้รับการแต่งตั้งให้เป็นที่ (ข้าราชการชั้นประทวน) “ หมื่นมวยมีชื่อ” (ปลอง จำนงทอง) เป็นนักมวยจากไชยา และ “หมื่นมือแม่นหมัด” แห่งบ้านทะเลชุบศร จังหวัดลพบุรี กับอีกผู้หนึ่งได้เป็น หมื่นชงัดเชิงชก (แดง ไทยประเสริฐ) แห่งเมืองโคราช หรือนครราชสีมา ข้าราชการชั้นประทวนทั้งสามท่านนี้ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯไม่ต้อง เสียส่วยสาอากร แม้กระทั่งทำความผิดก็ให้กรมการบ้านเมืองพิจารณาลดหย่อนผ่อนโทษ ตามสมควร นับเป็นความภูมิใจของคนทั้งเมืองไชยาและลูกหลานของตระกูล “จำนงทอง” ที่นายปลอง จำนงทอง ได้เป็นตัวแทนของคนไชยาและได้นำเกียรติประวัติอันสูงส่งมาสู่เมืองไชยา

กล่าว กันว่าท่านเป็นคนหนังเหนียว ครั้งชกมวยหน้าพระที่นั่งและได้ตำแหน่งหมื่นกลับมานั้น ท่านถูกชกถูกบริเวณใต้ตาซ้าย มีอาการเขียวคล้ำอย่างมากแต่ไม่แตก จากความเป็นคนสู้คน กรรมการและพรรคพวกบอกให้ยอมแพ้ แต่ท่านคิดว่าถ้าแพ้ขอตายหน้าพระที่นั่ง จนการต่อสู้จบลงด้วยชัยชนะ และจากการต่อสู้ครั้งนี้เอง ที่ทำให้ท่านเป็นรอยเขียวช้ำจนตลอดชีวิต แม้ตอนที่เสียชีวิตรอยเขียวช้ำนั้นจะจางหายไปบ้างแล้วก็ตามนอกจาการต่อสู้ใน ครั้งนั้นแล้วมีอยู่ครั้งหนึ่งคือ ตอนที่ท่านนำนักมวยไปชกในงานรับเสด็จรัชกาลที่ 6 ที่บนควนท่าข้าม อำเภอพุนพิน ตอนขากลับท่านได้รับอุบัติเหตุคือ เรือใบถูกลมพัดจัด เสาใบหักลงตีศีรษะของท่านเป็นรอยบุ๋มทุกคนในเรือคิดว่าท่านศีรษะต้องแตก แต่เมื่อท่านเปิดมือที่กุมหัวให้ดู ทุกคนก็เห็นว่าไม่มีเลือดไหลออกมาเลย นอกจากจะเห็นศีรษะของท่านเป็นรอยบุ๋มลง และจากอุบัติเหตุครั้งนี้เองที่ทำให้ท่านกลายเป็นคนที่หูค่อนข้างตึงไปเล็ก น้อย

การฝึกมวย

การฝึกมวยให้กับศิษย์ของท่าน ส่วนใหญ่ท่านจะคอยนั่งดูและจะแนะนำให้นอกจากจะไม่พอใจเท่านั้นท่านจึงจะลงมา สวมนวมซ้อมให้เอง แต่ไม่ค่อยมีใครกล้าซ้อมกับท่าน เพราะการซ้อมกับท่านต้องทำจริงโดยท่านจะเป็นผู้แสดงวิธีแก้ลูกไม้มวยแต่ละ อย่างให้พร้อมทั้งการจู่โจมเข้าทำ เนื่องจากท่านเป็นคนที่มีความรวดเร็วในการเข้าออกในการต่อสู้ รวมทั้งเข้ามวยได้ทั้งซ้ายและขวา ลูกศิษย์ของท่านต้องเข้ามวยได้ทั้งสองข้าง ถ้าใครเข้ามวยเพียงด้านเดียวแล้ว ส่วนใหญ่จะได้รับการฝึกเป็นพิเศษ จนบางครั้งต้องเป็นอันตรายก็มี เช่น นายนุ้ย อักษรชื่น เป็นแผลเป็นที่หน้าแข้งยาว เกือบ 2 นิ้วมาจนทุกวันนี้ นายรับ เมืองคล้ายหน้าแข้งยังบวมปูดอยู่จนทุกวันนี้ ก็เพราะลูก “ฉุด” (การใช้นิ้วเท้าเตะไปที่หน้าแข้ง) จากการฝึกหัดที่อาจจะเจ็บตัวกว่าการที่ชกจริง ทำให้ไม่ค่อยมีใครกล้าลงนวมซ้อมกับท่าน เคยมีครั้งหนึ่งท่านไม่พอใจในการฝึก ถึงมาลงนวม เพื่อซ้อมให้ ปรากฏว่าหลานชายต้องกระโดดน้ำหนีทั้งๆที่ยังสวมนวมอยู่ แต่เมื่อท่านไม่อยู่ ผู้ที่ควบคุมการฝึกซ้อมได้แก่ นางอาบ ลูกสาวคนโต ถึงแม้ลูกๆของท่านจะเป็นผู้หญิงแทบทั้งหมด แต่ท่านยังฝึกมวยให้สำหรับลูกที่สนใจ อย่างเช่นนางอาบและนางปราง เป็นต้น

ชีวิตครอบครัว

หมื่นมวยมีชื่อมีชื่อเสียงปรากฏว่าเป็นคนเจ้าชู้คนหนึ่ง เพราะนอกจากภรรยาทั้งสามคนแล้ว การไปไหนโดยเฉพาะการนำมวยไปชกที่งานเฉลิมฯที่บ้านดอน ทุกครั้งต้องมีลูกสาวคนโตติดตามไปด้วยเพื่อเป็นการป้องกัน แต่ถึงอย่างนั้นก็ตามเมื่อท่านเสียชีวิตแล้วก็มีลูกๆจากในบาง (อำเภอเมือง) ติดตามมาหาพ่อก็หลายคน

หมื่นมวยมีชื่อ ท่านได้เสียชีวิตลงอย่างสงบ ที่บ้านของท่านเองเมื่ออายุได้ 60 ปี เศษ มีการจัดงานศพถึง 9 คืน ซึ่งนับได้ว่าเป็นศพแรกของไชยาก็ว่าได้ที่ทำบุญงานศพนานถึงเพียงนั้น และในวันเผาศพก็มีการชกมวยของบรรดาศิษย์เป็นการบูชาครูครั้งสุดท้ายอย่างมาก มาย

หมื่นมวยมีชื่อมีทายาทสืบสกุลดังต่อไปนี้ คือ

ทายาทที่เกิดจากแม่หอย

• นางอาบ คงคล้ำ อายุ 91 ปี บ้านเลขที่ 38 หมู่ที่ 1 ตำบลเวียง อำเภอไชยา
• นางพร้อย จำนงทอง อายุ 87 ปี บ้านเลขที่ 120 หมู่ที่ 4 ตำบลเลม็ด อำเภอไชยา
• นางปราง ศักดิ์เพชร อายุ 85 ปี หมู่ที่ 40 ตำบลเวียง อำเภอไชยา
• นางปริง (ถึงแก่กรรมแล้ว)
• นางอบ นิลเอี่ยม อายุ 78 ปี บ้านเลขที่ 121 หมู่ที่ 4 ตำบลเลม็ด อำเภอไชยา

ทายาทที่เกิดจากแม่ช้อย

• นางงอ เรืองเวช อายุ 75 ปี บ้านเลขที่ หมู่ที่ 4 ตำบลเลม็ด อำเภอไชยา
• นางเกลื้อน ศักดิ์เพชร อายุ ปี บ้านเลขที่ หมู่ที่ 4 ตำบลเลม็ด อำเภอไชยา

ทายาทที่เกิดจากแม่จบ

• นางพัน มุนเนียมอายุ ปี บ้านเลขที่ หมู่ที่ 5 ตำบลเลม็ด อำเภอไชยา
• นายจูด จำนงทอง (ถึงแก่กรรมแล้ว)

เมื่อนำคณิตศาสตร์มาคำนวณ จะพบท่ามวยนับหมื่น นับแสน ท่า

โดย     รศ.ดร.ปรเมสฐ์ บุญศรี

17 กันยายน 2553

จะมีสักกี่คนที่ทราบว่า  มวยไทย  เป็นทั้งศิลปะและศาสตร์แห่งการต่อสู้ที่ประมาณค่ามิได้ ?

คำพูดนี้หากผมเป็นผู้ที่ต้องตอบคำถามนี้ละก็    ผมคงตอบได้หลายมุมทีเดียว  และนี่คือคำตอบของผม

คำตอบที่เห็นง่ายที่สุดและใกล้ตัวที่สุดคือ ราคาของมวยไทย คือ ราคาที่คนชนะพนันได้รับ  และราคาที่คนแพ้พนันเสีย

ราคาของมวยไทย คือ ผลประโยชน์ ที่ค่ายมวยและนักมวยได้รับ

ราคาของมวยไทย คือ ผลประโยชน์มหาศาลที่โปรโมเตอร์มวย และเจ้าของสนามมวยได้รับ

ราคาของมวยไทย คือ ผลประโยชน์มหาศาลที่นักมวยมากฝีมือ   ไปตั้งค่ายมวยที่เมืองนอกกอบโกยเงินเข้ากระเป๋าอย่างง่ายดาย

แต่ที่สำคัญที่สุดเหนือสิ่งอื่นใดในทัศนะของผมคือ  ราคาของมวยไทย คือ ราคาของความเป็นอิสรภาพของคนไทยทุกคน

และจากทัศนะนี้ จะเกิดคำถามตามมาคือ แล้วราคาของอิสรภาพ    ราคาเท่าไหร่ล่ะ?

ลองตอบคำถามนี้ดู ว่า ท่านจะตอบว่าราคาเท่าไหร่

อยุธยาต้องส่งเครื่องราชบรรณาการให้พม่าเมื่อไทยเสียกรุงครั้งที่ 1 ในพ.ศ. 2112 ราคาเท่าไหร่

อยุธยาโดนเผาจนวอดวายราคาเท่าไหร่

การตกเป็นเบี้ยล่างของพม่า   โดนปล้นสะดม ทรัพย์ทั้งหมดที่หามาชั่วชีวิตของคนไทยตอนเสียกรุงครั้งที่ 2  เมื่อ พ.ศ.2310 ราคาเท่าไหร่

การที่ผู้หญิงไทยโดนพม่าย่ำยี   ข่มขืน  นับไม่ถ้วน แล้วฆ่าทิ้ง    ราคาเท่าไหร่

ลองมองไปไกลกว่านั้นหน่อยเป็นไร

ราคาของทรัพยากรธรรมชาติที่ พม่า   อินเดีย    จีน  ต้องสูญเสียไปจากการกลายเป็นอาณานิคมของอังกฤษ    ราคาเท่าไหร่

และราคาของพื้นที่ของประเทศไทยที่สูญไปจากฝีมือของอังกฤษ ฝรั่งเศสในสมัยรัชกาลที่ 5 ราคาเท่าไหร่

ถ้าทุกท่านได้คำตอบแล้ว    คำตอบนั้นก็แสดงถึงราคาของมวยไทย    เพราะมวยไทย คือ อาวุธหลักที่คนไทยใช้   นอกจากอาวุธที่เป็นอาวุธหลักอื่น ๆ เช่น ดาบ ปืน ปืนใหญ่  เมื่อกู้เอกราชที่สูญเสียไปทุกครั้งในอดีตที่ขมขื่นคืนมา

สรุปก็คือราคาของมวยไทยนั้น  ราคาประมาณค่าไม่ได้จริง ๆ เพราะ เกี่ยวข้องกับ ความสุขของชาติที่คนไทยในอดีตพยายาม   ห่วงแหนและรักษาไว้ให้ลูกหลานด้วยทุกสิ่งทุกอย่างที่ท่านมีรวมถึงชีวิตของท่าน

“อย่าให้มวยไทยไชยาตายไปพร้อมกับครู” คำพูดสั้น ๆ ที่แฝงด้วยความเป็นห่วงกังวลของครูแปรงดังก้องกระทบโสตประสาทของผม

ผมจะตอบแทนบุญคุณของครูแปรงที่ประสิทธิ์ประสาทวิชามวยไทยไชยาและบรรพบุรุษครูมวยและเหล่าผู้กล้าในอดีตได้อย่างไร

“ถ้าผมเป็นครูแปรง   ผมจะทำอย่างไร?”

ผมถามคำถามนี้กับตนเอง    และคำตอบที่ได้รับคือหนทางหนึ่งที่มวยไทยจะไม่ตายไปพร้อมกับครูก็คือ    ถ้ามวยไทยมีหลักวิชาฝังรากลึกไว้ในแผ่นดินนี้เมื่อใด    ภูมิปัญญาของไทยก็จะอยู่ได้ต่อไป   ไม่ว่าจะมีหรือไม่มีคนไทยในปัจจุบันคนใดสืบทอดเช่นในอดีตหรือไม่ก็ตาม    และหากสักวันหนึ่งลูกหลานของคนไทยอย่างน้อย 1 คนทุ่มเทชีวิตของเขาเพื่อเรียนสิ่งที่เราสั่งสอนและฝังรากลึกไว้เช่นเดียวกับครูแปรงได้ร่ำเรียนวิชามวยกับครูทอง   ครูทองได้ร่ำเรียนจากปรมาจารย์เขตร ศรียาภัย  และอาจารย์ กิมเส็ง   แล้ว     มวยไทยแท้ ๆ ก็จะกลับมาเติบโตอีกครั้งได้อย่างแน่นอนในอนาคต    แต่หากยังไม่มีผู้ใดทุ่มเทฝึกฝน  ความรู้นี้จะนอนสงบนิ่งอย่างเงียบ ๆ รอคอย  ผู้ที่คู่ควร มาเปิดอ่านฝึกฝน ราวกับพูดว่า หากความมุ่งมั่นของเจ้ามากพอ (ฉันทะ) ความเพียรของเจ้าเหลือเฟือ(วิริยะ)  สมาธิของเจ้าจดจ่อ(จิตตะ) และค้นคว้าความรู้ที่ครูได้ปูรากฐานไว้ (วิมังสา)   ความสำเร็จที่เจ้าใฝ่ฝันก็อยู่แค่เอื้อม

ตัวอย่างที่เห็นง่าย ๆ ในปัจจุบันคือ   มวยไทยโบราณที่วาดลวดลายบนจอภาพยนตร์ด้วยผลงานของ จาพนม ยีรัม  ของคนไทย หรือโทนี จา  ของคนทั้งโลก

“มวยไทยเรียนไม่รู้จบ” คำพูดของปรมาจารย์เขตร ซึ่งสืบทอดมาจนถึงครูแปรง ประโยคนี้หากมองโลกในแง่ร้าย ก็จะได้คำตอบง่าย ๆ ว่า เป็นราคาคุย    แต่ในทางตรงข้ามหากมองโลก 2 ด้าน ก็จะเกิดคำถามว่า  ทำไมอัจฉริยบุคคลของไทยในอดีตจึงกล่าวคำนี้อย่างมั่นใจไม่ลังเลเช่นเดียวกับครูแปรงผู้รักมวยไทยเช่นเดียวกับชีวิตของท่าน   เป็นไปไม่ได้ที่บุคคลผู้เป็นอัจฉริยะจะพูดสิ่งที่ตื้นเขินให้ลึกซึ้ง หรือโฆษณาชวนเชื่อ

หากกล่าวแบบสามัญคนที่ไม่ศึกษา  มวยไทยแล้วไซร้  จะพบว่า มวยไทยสามารถต่อยตีได้ทั้งหมด คือ  25 วิธี เท่านั้น   กล่าวคือ  นาย ก  สามารถจู่โจมนาย ข  ได้ทั้งหมด 5 วิธี คือ นาย ก ใช้ อาวุธ 5 อย่างของตนคือ หมัด  เท้า เข่า ศอก  หัว ในทำนองเดียวกัน นาย ข ก็สามารถใช้ อาวุธ 5 อย่างของตนคือ หมัด  เท้า เข่า ศอก  หัว ตอบโต้ การต่อยตี ของนาย ก  ดังนั้น เมื่อนำ อาวุธทั้งหมด มาจับคู่กันจะพบว่า จับคู่ได้ 25 วิธีคือ

ลองพิจารณาลึกลงไปเป็นลำดับ ๆ จะพบความลุ่มลึกของมวยไทยขึ้นเรื่อย ๆ

ง่ายที่สุดลองแบ่งการต่อยตี ออกเป็น 4 ส่วน คือ 1. ป้องกัน 2.โจมตี 3.ติดตาม และ 4.ซ้ำเติม ซึ่งเป็นเคล็ดวิชาที่บุรพาจารย์สั่งสอนไว้เพิ่มเข้ามาอีก

ตารางที่ 2แสดงความเป็นไปได้ที่นาย ก และ ข จะต่อยตีกันและกัน โดยแบ่งเป็นวิธีการของนาย ข เป็น 4 ส่วน คือ 1.ป้องกัน 2.โจมตี 3. ติดตาม 4. ซ้ำเติม

จากตารางที่ 2 จะเห็นว่า

(1) นาย ข สามารถป้องกันการต่อยตีของ นาย 5 ได้ 5 แบบ คือ หมัดเท้า- เข่า- ศอก- หัว

(2) นาย ข สามารถโจมตีการต่อยตีของ นาย ก ได้อีกคิดเป็น 5×5=25 แบบ คือ

(2.1) ป้องกันด้วยหมัด  โจมตีด้วย หมัด-หรือเท้า- หรือเข่า- หรือศอก- หรือหัว  (1×5=5 วิธี)                (2.2)ป้องกันด้วยเท้า  โจมตีด้วย หมัด-หรือเท้า- หรือเข่า- หรือศอก- หรือหัว  (1×5=5 วิธี)  (2.3)ป้องกันด้วยเข่า  โจมตีด้วย หมัด-หรือเท้า- หรือเข่า- หรือศอก- หรือหัว  (1×5=5 วิธี)  (2.4)ป้องกันด้วยศอก  โจมตีด้วย หมัด-หรือเท้า- หรือเข่า- หรือศอก- หรือหัว  (1×5=5 วิธี)          (2.5) ป้องกันด้วยหัว  โจมตีด้วย หมัด-หรือเท้า- หรือเข่า- หรือศอก- หรือหัว  (1×5=5 วิธี)

หลังการโจมตีแล้ว   นาย ข ก็สามารถ “ติดตาม”  ต่อยตีของ นาย ก ได้อีกคิดเป็น 5x5x5=125 แบบ  เช่น

(2.1.1) ป้องกันด้วยหมัด  โจมตีด้วย หมัด  และติดตามด้วยหมัด

(2.1.2) ป้องกันด้วยหมัด  โจมตีด้วย หมัด  และติดตามด้วยเท้า

(2.1.3) ป้องกันด้วยหมัด  โจมตีด้วย หมัด  และติดตามด้วยเข่า

(2.1.4) ป้องกันด้วยหมัด  โจมตีด้วย หมัด  และติดตามด้วยศอก

(2.1.5) ป้องกันด้วยหมัด  โจมตีด้วย หมัด  และติดตามด้วยหัว

หลังการโจมตี และติดตามแล้ว   นาย ข ก็สามารถ “ซ้ำเติม”  ต่อยตี นาย ก ได้อีกคิดเป็น 5x5x5x5=625 แบบ  เช่น

(2.1.1.1) ป้องกันด้วยหมัด  โจมตีด้วย หมัด  และ ติดตามด้วยหมัด อีกทั้ง ซ้ำเติมด้วย หมัด

(2.1.1.2) ป้องกันด้วยหมัด  โจมตีด้วย หมัด  และ ติดตามด้วยหมัด อีกทั้ง ซ้ำเติมด้วย เท้า

(2.1.1.3) ป้องกันด้วยหมัด  โจมตีด้วย หมัด  และ ติดตามด้วยหมัด อีกทั้ง ซ้ำเติมด้วย  เข่า

(2.1.1.4) ป้องกันด้วยหมัด  โจมตีด้วย หมัด  และ ติดตามด้วยหมัด อีกทั้ง ซ้ำเติมด้วย ศอก

(2.1.1.5) ป้องกันด้วยหมัด  โจมตีด้วย หมัด  และ ติดตามด้วยหมัด อีกทั้ง ซ้ำเติมด้วย หัว

จากตัวอย่างจะเห็นว่า มวยไทยที่ดูผิวเผิน จำนวนวิธีเข้าต่อยตีกันและกัน   หาได้หยาบที่สุดจาก 1. วิธีการต่อยตีทางด้าน นาย ก  (5 วิธี) และ 2. วิธีการต่อยตีทางด้าน นาย ข  (อีก 5 วิธี)   ซึ่งสรุปได้เป็นครั้งที่ 1 คือ 5×5 = 25 วิธี

แต่หากนำวิธีการต่อยตีทางด้าน นาย ก  (5 วิธี) มาคิด  แต่พิจารณาขยายวิธีการของ นาย ข จาก 5 วิธี เป็น 25 วิธี  (ป้องกันและโจมตี = 2 ขั้น ) หรือ 125 วิธี (ป้องกันโจมตีและติดตาม = 3 ขั้น)  หรือ 625 วิธี (ป้องกันโจมตีติดตามและซ้ำเติม = 4 ขั้น) แล้ว     (ในทางวิชาการเรียก วิธีการเชิงพลวัตร หรือ ภาษาอังกฤษใช้ dynamic approach) จะสามารถสรุปใหม่เป็นครั้งที่ 2 คือ

(1)       5×25    = 125    วิธี  (นาย ก และนาย ข ป้องกัน-และโจมตี = 2 ขั้น )  หรือ

(2)       5×125  = 625    วิธี  (นาย ก และนาย ข ป้องกัน-โจมตี -และติดตาม= 3 ขั้น ) หรือ

(3)       5×625  = 3,125 วิธี  (นาย ก และนาย ข ป้องกัน-โจมตี-ติดตาม-และซ้ำเติม= 4 ขั้น )

จากพื้นฐานนี้ จะเห็นว่า มวยไทยหากสามารถ รับรุก หรือรุกรับ อย่างละเอียดขึ้น ความซับซ้อนก็จะมากเป็นเงาตามตัว   คำกล่าวผิวเผินที่ว่า มวยไทย  ไม่เห็นมีอะไร  อาจสะท้อนวิธีการมอง วิธีการคิด ของผู้พูดได้ว่า ตื้นหรือลึก  เช่นไร

แต่มวยไทยกลับไม่ง่ายเพียงแค่การแสดงท่ามวยออกได้ เพียง 125 ถึง 3125 วิธีเท่านั้น   ลองมาพิจารณากันต่อไปทำไมปรมาจารย์เขตร และครูแปรงจึงพูดไว้ตรงกัน ว่า “มวยไทยเรียนได้ไม่จบ”

เมื่อนำชีวิตของคนผู้หนึ่งมาคำนวณ  โดยสมมุติว่า เรียนมวยไทยตั้งแต่อายุ 5 ขวบ จนเสียชีวิตในวัย 80 ปี เท่ากับเขาจะมีชีวิตอยู่ 75 ปี หรือ 900 เดือน หรือประมาณ 27,000 วันหากเขาฝึกมวยไทยวันละ 12 ชั่วโมง แสดงว่า จะมีเวลาฝึกมวยไทยได้ทั้งสิ้น 324,000 ชั่วโมงเท่านั้น แต่มีท่าที่เขาต้องฝึกถึง 3 เท่าคือ เกือบล้านวิธี     จึงสรุปเพื่อจบบทความนี้ว่า เป็นไปไม่ได้ที่คน 1 คน จะสามารถเรียนมวยไทยจนจบ  หรือ คำกล่าวที่ว่า มวยไทยเรียนไม่รู้จักจบ เป็นจริง

ประโยชน์ที่เห็นได้ชัดมาสำหรับการหยั่งรู้  ความเป็นไปได้ที่จะสามารถแสดงท่ามวยในทัศนะของผม มีมากมาย  กล่าวคือ ง่ายที่สุดคือการเข้าใจคำสอนของบูรพาจารย์ในอดีต    ต่อมาคือ เพิ่มวิริยะความเพียร ลงไปเพื่อฝึกซ้อมให้มากขึ้น เพราะ ระยะทางที่ผมจะก้าวเดินเพื่อบรรลุถึงความรู้เกี่ยวกับมวยไทยยังมีอีกมากมายไพศาลเปรียบได้กับท้องมหาสมุทรที่กว้างใหญ่และลุ่มลึก  อีกทั้งยังสามารถช่วยละทิฏฐิมานะของตนว่า “รู้เรื่องมวยไทยได้ดีพอแล้ว” เพราะเป็นไปไม่ได้ที่จะทราบกระจ่างทั้งหมดเกี่ยวกับมวยไทย

และประโยชน์ปัจจุบัน 5 อย่างที่เห็นชัดมาก ๆ  คือ (1)สามารถวิเคราะห์และเข้าใจท่ามวย ที่ครูตั้งแต่อดีตได้พร่ำสอนมา อีกทั้งเข้าใจเหตุผลว่าทำไมครูถึงพยายามให้ศิษย์ออกอาวุธโดยผ่านท่าฝึกซ้อมซ้ำ ๆ  อีกทั้ง (2)เป็นแนวทางให้สามารถแตกท่ามวยใหม่ ๆ ออกได้โดยง่าย   (3) ใช้ค้นหาจุดอ่อนและจุดแข็งของท่ามวยแต่ละท่า (4)ใช้แก้ทางมวยของคู่ต่อสู้ (5)ยิ่งไปกว่านั้นยังประจักษ์ชัดแจ้งในคุณค่าและพระคุณของครูผู้มีคุณธรรมทุกท่าน  ทำให้รู้สึกรักครูทุกคนที่ตั้งอยู่ในธรรมมากขึ้นอย่างบอกไม่ถูก  เพราะหากท่านไม่เมตตากับคนไทย  ไม่เมตตากับศิษย์  ไม่อุทิศตนเพื่อสั่งสอนศิษย์ให้เป็นคนดี คนเก่ง ปัจจุบันผมจะมีครูแปรงซึ่งเป็นหนึ่งในปูชนียบุคคลที่ผมเคารพรักได้อย่างไร

มวยไทยจึงไม่ใช่มวยที่สร้างขึ้นมาจากบรรพชนที่โง่เขลา  ตรงข้ามบรรพชนผู้เป็นอัจฉริยะเท่านั้นจึงจะสร้างสรรค์มวยไทยให้ลูกหลานได้มีวาสนาได้ร่ำเรียนกัน   ผู้สร้างในอดีตล้วนเป็นอัจฉริยะ  การบ้านที่เราต้องมาทบทวนพิจารณา ก็คือ คนรุ่นของเราจะมีปัญญารักษาสมบัติอันประมาณค่ามิได้นี้ไว้ได้หรือเปล่าและนานสักเพียงใดต่างหาก

อ่านฉบับเต็มได้ใน

คุณค่าของมวยไทย โดย  รศ.ดร.ปรเมสฐ์ บุญศรี

Mae Mai Muay Chaiya



คำปรารภ

…..เมื่อผู้เขียนได้รับการทาบทามให้เขียนบทความเกี่ยวกับเรื่อง มวยไทยโบราณ และมวยคาดเชือกไชยา ผู้เขียนรู้สึกว่าเป็นเรื่องใหญ่ที่จะเขียนถึงวิชาที่สูญไปจากวงการนับร้อยปี ทำให้ต้องไตร่ตรองอยู่หลายวัน ด้วยเหตุหลาย ๆ ประการ แต่เมื่อได้ทบทวนดูแล้ว ถ้าผู้เขียนจะเก็บเอาความรู้ที่ครูบาอาจารย์ได้พร่ำอบรมสั่งสอนอย่างอดทน เพื่อจะนำพาไปสัมปรายภพด้วยอย่างไร้ความหมาย ย่อมอกตัญญูต่อครูบาอาจารย์และชาติอย่างไม่น่าให้อภัย จึงปลงตก ถือเสียว่าเป็นการทำเพื่อถวายพระคุณของครู และสนองคุณแผ่นดินก่อนตาย

…..ข้อเขียนทั้งหลายและต่อ ๆ ไปในภายภาคหน้า (หากมีผู้สนใจติดตาม) ขอให้ทราบไว้ด้วยว่าผู้เขียนได้เขียนตาม ที่ผู้เขียนได้ศึกษาเล่าเรียนมาจากครูบาอาจารย์ ซึ่งอาจผิดแผกไปจากของคณาจารย์ของสำนักอื่น ๆ ก็อาจเป็นได้ และบางช่วงบางตอนอาจ เป็นคำกล่าวคำพูดของครู ของอาจารย์ปู่ และบาจรีย์ทุกท่าน ที่ได้เคยเขียนเคยพูดและเคยฝากผลงานไว้เป็นเลิศแล้วเมื่ออดีตกาล อันเป็นการเชิดชูผลงานของท่าน มิได้อวดรู้ อวดภูมิ ตีตนเสมอครูบาอาจารย์ แต่อย่างใด เพราะความรู้ผู้เขียน เปรียบเหมือน แสงหิ่งห้อยที่ไม่อาจหาญเปรียบแสงสุริยะฉาย

ลูกหลานโปรดจำไว้ “เป็นครูท่าเดียว วันเดียว เดือนเดียว ปีเดียว…..” ถือเป็นครูตลอดชีวิต จงกตัญญูและตอบแทนดูแลท่านตามควร

ปฐมบท

สิ่งมีชีวิตทุกสิ่งเกิดมาย่อมต้องต่อสู้ดิ้นรนเพื่อการมีชีวิตอยู่รอด ไม่ว่าจะเป็นพืชหรือสัตว์ โดยเฉพาะสัตว์ประเสริฐที่เรียกตัวเองว่า มนุษย์ ต่างต้องต่อสู้ดิ้นรนเพื่อชีวิตอยู่รอดนับแต่ยังไม่ปฏิสนธิเสียอีก สัตว์โลกย่อมมีวิธีการต่อสู้เฉพาะที่ร้ายกาจเหมาะกับตัวมันเอง เพื่อเอาตัวรอด เพื่อหาอาหาร สัตว์เดรัจฉานแสดงอาการต่อสู้โดยสัญชาติญาณ ส่วนเวไนยสัตว์ (สัตว์ที่สอนได้) หรือมนุษย์ ซึ่งเป็นสัตว์ประเสริฐ นับเป็นผู้ที่มีสมองและสติปัญญาสามารถที่พัฒนาได้อย่างไม่สิ้นสุด ย่อมมีการวิวัฒนาการ และพัฒนาการการต่อสู้ ที่มีสมรรถภาพอย่างไม่หยุดยั้ง

…..หากเรามีความเชื่อในทฤษฎีที่ว่ามนุษย์มีวิวัฒนาการมาจากวานร ตามประวัติมนุษยชาติ มนุษย์ย่อมมีการต่อสู้กันนับตั้งแต่ เริ่มไต่ลงมา จากต้นไม้ เมื่อประมาณ ๑,๐๐๐,๐๐๐ กว่าปีมาแล้ว อีกทั้งสัญชาติญาณดิบนับแต่เป็นวานรย่อมยังคงหลงเหลือติดอยู่ในสายเลือดอยู่บ้าง ไม่มากก็น้อย มนุษย์สมัยดึกดำบรรพ์จึงต่อสู้กันไม่ต่างไปจากสัตว์เดรัจฉานมากนัก คือสู้กันตามสัญญาณชาติดิบ ๆ ที่มีมาตามธรรมชาติ โดยใช้อวัยวุธ (อวัยวะของร่างกายที่ใช้เป็นอาวุธในการต่อสู้) ในร่างกายทุกอย่างที่ธรรมชาติประทานมา ทำร้ายซึ่งกันและกัน “ปากกัด ตีนถีบ มือฉุด ข่วน ตะปบ แขนฟาด หมัดต่อย ทุบ ศอกถอง เข่ากระทุ้ง ก้นกระแทก แบกบ่า ทุ่มทับ จับหัก ควักนัยน์ตา ฯลฯ” หยิบฉวย ได้สิ่งใดใกล้มือที่ใช้ทำร้ายคู่ต่อสู้ได้ ก็ใช้สิ่งนั้น เช่นกระดูกสัตว์ กิ่งไม้ ก้อนหิน กระบอง ลูกดอก หน้าไม้ กระสุน ซึ่งชนะก็แย่แพ้ก็เกือบตาย อันเป็นการใช้พละกำลังเข้าหักหาญกันโดยแท้ (ยังขาดศาสตร์และศิลป์เพราะยังไม่พัฒนา) มีอยู่อย่างเดียวก็คือ เพื่อเอาตัวรอดเท่านั้น มนุษย์ในสมัยโบราณจึงต่อสู้เพื่อเหตุใหญ่ ๆ ๒ ประการ คือ

……………๑. แย่งอาหาร และแดนหากิน

……………๒. เกิดการหึงหวงมนุษย์ที่ออกลูกได้

…..การต่อสู้ในสมัยดึกดำบรรพ์ ขณะที่มนุษย์อยู่ถ้ำ อยู่โพรงไม้ มักเป็นการต่อสู้อย่างโดดเดี่ยว หรือเป็นเฉพาะครอบครัวเล็ก ๆ เพียงครอบครัวเดียวเท่านั้น แต่โดยแท้แล้วมนุษย์เป็นสัตว์ที่เกิดมาอย่างมีสัญชาติญาณแห่งความขลาดกลัว และสัญญาแห่งการอยู่ร่วมกัน เป็นกลุ่มสังคม มนุษย์เป็นสัตว์ที่มีความฉลาด มีปัญญา ความเจ็บปวด ความตาย ความสูญเสีย ความเสียใจ ความโศกเศร้า ทำให้มนุษย์ เกิดความคิดรู้จักคบค้าสามัคคีไปมาหาสู่กัน และรีรอกัน อันนับเป็นปฐมการณ์อย่างหนึ่งที่ทำให้มนุษย์รวมกันเป็นกลุ่มก้อน เป็นชุมชน จากกลุ่มเล็ก ๆ เป็นกลุ่มใหญ่ จนเป็นรัฐและเป็นประเทศชาติขึ้น

…..การตัดสินปัญหาข้อพิพาทและการต่อสู้กันด้วยกำลังของมนุษย์จึงเริ่มเปลี่ยนไปเป็นถ้อยทีถ้อยอาศัยอนุโลม ปฏิโลมต่อกัน
ดูเหมือนจะเป็นการดีเมื่อมนุษย์สามารถรวมกันเป็นพวกได้ กรณีพิพาทกันเองดูน้อยลง และแก้ไขได้ตามกฎระเบียบของกลุ่มชน ที่มีการตกลงร่วมกัน ความระแวงระวังแบบสัญชาติญาณป่าน้อยลง รู้สึกอบอุ่นขึ้น แต่การรวมกลุ่มของมนุษย์มิได้มีกลุ่มเดียว มิใช่มีเพียงชนเผ่าเดียว ความเห็นความคิดของแต่ละกลุ่มไม่เหมือนกัน ภาษาต่างกัน อุดมคติ อารมณ์ต่างกัน ความเชื่อต่างกัน มนุษย์ยิ่งเจริญขึ้นมนุษย์ยิ่งมีการขัดแย้งต่อสู้กันรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ จากเดิมพิพาทกันเพื่อแย่งชิงอาหารแดนทำกิน แย่งมนุษย์ที่ออกลูกได้ ยังต่อสู้กันเพราะขอช้างเผือกไม่ได้ดังใจ ขอคืนหญิงงามไม่สำเร็จ มีหลายสาเหตุที่อาจพิพาทกันได้ทุกเมื่อ การต่อสู้อย่างโดดเดี่ยว กลายเป็นมหาสงครามระหว่างประเทศ

กำเนิดของพาหุยุทธ์มวยไทยโบราณ

…..ตามประวัติศาสตร์ก่อนสมัยกรุงสุโขทัย ชนชาติไทย ถูกสันนิษฐานว่ามีอายุไร่เรี่ยกับความเจริญของชาวอียิปต์ บาบิโลเนีย และอัสสิเรีย ไทยเป็นชาติที่มีความเจริญมาก่อนจีน และก่อนชาวยุโรป มีการปกครองและมีระเบียบแบบแผนเป็นปึกแผ่น อยู่ ณ ดินแดน ซึ่งเป็นประเทศจีนในปัจจุบันนี้

…..ชนชาติไทยเป็นชนชาติที่น่าสงสาร ก่อนพุทธศักราช ถูกรุกรบ จนต้องถอยร่น จากแดนทำกินอันอุดมสมบูรณ์ของ ๒ ฟาก กลุ่มแม่น้ำฮวงโหและยั่งจือ เรียกว่า อาณาจักรอ้ายลาว หรือ ไทยมุง หรือ ไทยเมือง ซึ่งเป็นมณทลเสฉวน ฮูเป อันฮุย และเกียงซี ไทยต้องอพยพหลบหลีกความเป็นทาสมาทางตอนใต้เรื่อยมา โดยถือหลักไปตายเอาดาบหน้า ดีกว่าเป็นขี้ข้าของชาติอื่น

…..ด้วยสันดานเป็นไทย และนิสัยเป็นนักรบมาหลายชั่วอายุคน ด้วยรักสันติ รักอิสระไม่ยอมเป็นทาสใคร ต้องต่อสู้เพื่อเอาชีวิตรอด เพื่อมาตุภูมิ เพื่อคนที่ตนรัก นับครั้งไม่ถ้วน เพื่อเป็นการไม่ประมาท บรรดาพฤธ์หรือพ่อเฒ่า ตามปัจจันท์ชนบท (ชายเขตแดนติดต่อแดนต่างประเทศ) ได้พยายามสร้างสมบรรดาชายหนุ่มของหมู่บ้านด้วยอุปเท่ห์ การเล่น “ออกแรง” เช่นการปล้ำ วิ่งวัว พายเรือแข่ง เสือข้ามห้วย จงอางหวงไข่ และไม้ลอย (การห้อยโหนตีลังกาในที่สูง) และเพื่อการป้องกันตัว พ่อเฒ่าทั้งหลาย ได้เพียรพยายามรวบรวมคิดค้นวิธีต่อสู้ติดต่อกันตลอดหลายชั่วคน จากบรรพบุรุษที่ผ่านการรบมานานนับพันปี จนสามารถกำหนด เป็นหลักเกณฑ์เฉพาะคนไทยด้วยเชิง “ชิงคม” และ “พันลำ” อันก่อให้เกิดความครั่นคร้ามแก่ศัตรูผู้รุกรานทั่วไป

…..อาจารย์เขตร ศรียาภัย (อาจารย์ปู่ของผู้เขียน) กล่าวไว้ว่า มวย “หมายถึงการชกต่อยตามแต่ครูจะสอน หรือการต่อสู้เพื่อเอาตัวรอด”

มวยไทย หมายถึง “ศิลปะศาสตร์ซึ่งบรรพบุรุษได้เพียรพยายามสืบทอด และพัฒนายกระดับวิธีต่อสู้ป้องกันตัว มอบให้เป็นมรดกแก่ลูกไทย นับเป็นพันปีมาแล้ว มวยไทยขนานแท้นั้นไม่มีชนชาติใดสามารถแสดงได้ดีเท่าคนไทย แต่ปัจจุบันนี้มวยไทยถูกดัดแปลงจนสิ้น หนักไปทางใช้พละกำลัง ขาดศิลปะ และประเพณีนิยม” (อาจารย์เขตร ศรียาภัย)

ครูแปรง ญปภพ ประมวญ ประธานมูลนิธิมวยไทยไชยา

โดย ASTVผู้จัดการรายวัน 27 มกราคม 2553 19:19 น.

Muay Thai

มวยไทยได้ รับการยกย่องว่าเป็นศิลปะการต่อสู้ในแนวตั้งที่แข็งแกร่งที่สุดในโลก พิสูจน์ได้จากเวทีการต่อสู้อย่าง ไพรด์หรือยูเอฟซี (สังเวียนการต่อสู้ที่เปิดรับนักสู้จากศาสตร์ทุกแขนง) ที่ผู้เข้าแข่งขันจะต้องฝึกมวยไทยเป็นศาสตร์อย่างหนึ่งเสมอ

มวยไทยจึงเป็นศิลปะการต่อสู้ที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลก ทำให้ชาวต่างชาติหันมาเปิดโรงเรียนสอนมวยไทยเป็นจำนวนมาก มีนักมวยไทยตาน้ำข้าวเก่งๆ ผุดขึ้นชนิดที่คนไทยเองยังทึ่ง ขณะเดียวกัน คนไทยจำนวนหนึ่งก็วิตกทุกข์ร้อนเกรงว่าสักวันมวยไทยจะถูกฝรั่งชิงไปจด ลิขสิทธิ์ หรือไม่ก็ทำให้ผิดเพี้ยนไปจากมวยไทยดั้งเดิม

ปลายปี 2552 สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม จึงมีแนวคิดที่จะจดทะเบียนมวยไทยเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม

แต่ ผ่านมายังไม่ครบปี ทางกระทรวงพาณิชย์ก็เป็นอีกองค์กรหนึ่งที่มีความพยายามจะเข้าจัดระเบียบมวย ไทย โดยเฉพาะโรงเรียนสอนมวยไทยที่มีเจ้าของและผู้ฝึกสอนเป็นชาวต่างชาติ เพื่อให้เกิดความเป็นมาตรฐาน ไม่ผิดเพี้ยนจากสิ่งที่เรียกว่ามวยไทย แม้จะเป็นเจตนาดี แต่ก็สร้างความสับสนไม่น้อย เพราะเหมือนกับว่าหน่วยงานของรัฐแต่ละแห่งไม่ได้มีการประสานงานและดำเนิน นโยบายอย่างเป็นเอกภาพ หรือเพราะว่ามวยไทยกลายเป็นธุรกิจขนาดใหญ่ที่ใครๆ ต่างมุ่งจะหาประโยชน์

-1-
ถ้าให้ถามว่ามวยไทยคืออะไร ตอบตามแนวทางชาตินิยม คำตอบที่ได้ก็จะไม่แตกต่างกันมากนัก-มวยไทยเป็นเอกลักษณ์ของชาติไทย ใช้ทุกส่วนของร่างกายเป็นอาวุธ การแต่งกาย การไหว้ครู อย่าง บัวขาว ป.ประมุข นักมวยไทยที่ไปสร้างชื่อที่ญี่ปุ่น ก็กล่าวว่า

“มวยไทยคือมวยของคนไทยที่ทุกคนรู้ได้เองมาตั้งแต่เกิด มวยไทยคือคนไทย คนไทยคือมวยไทย”

ยิ่งเรียกขานว่ามวยไทยด้วยแล้ว ยิ่งชวนคิดไปได้ว่า ต้องคนไทยเท่านั้นจึงจะเข้าใจมวยไทยและเป็นมวยไทยดั้งเดิม
“ปรัชญา ของมวยไทยคือการฝึกฝนเรียนรู้เพื่อความเก่ง ความกล้า และความแกร่งของร่างกายและจิตใจ มวยไทยไม่ได้มีไว้เพื่อทำร้ายผู้อื่น แต่มีไว้สำหรับป้องกันตนเองและปกป้องผู้อื่น”

เป็นคำบอกกล่าวของ อลงกรณ์ พลบุตร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ โต้โผใหญ่ที่กำลังออกมาขับเคลื่อนเรื่องการวางหลักเกณฑ์ของมวยไทยในค่ายมวย ที่มีชาวต่างชาติเป็นผู้ฝึกสอน

“หัวใจ สำคัญของมวยไทยคือการถ่ายทอด หล่อหลอม บ่มเพาะ และฝึกฝนจากต้นกำเนิดของศิลปะความเป็นมวยไทยแท้ๆ นับแต่ดั้งเดิม ซึ่งก็คือการเรียนรู้จากครูมวยที่ได้รับสืบทอดศิลปะมวยไทยมาจากครูมวยรุ่น ก่อนๆ ซึ่งล้วนแต่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวและแฝงปรัชญาเอาไว้ เพราะฉะนั้น เราจึงเห็นว่าโรงเรียนที่เปิดสอนมวยไทย ไม่ว่าจะเพื่อการป้องกันตัวหรือออกกำลังกายก็ตาม หากไม่ได้สอนโดยคนไทย และไม่เข้าใจความหมายที่แท้จริงของปรัชญามวยไทย ก็คงจะทำให้เอกลักษณ์และความหมายที่แท้จริงของมวยไทยสูญหาย และไม่ได้รับการสืบทอดอย่างถูกต้อง”

ในทางหนึ่งการบริหารจัดการที่ดีก็จะเป็นหนทางสร้างรายได้สู่ประเทศ พร้อมกันนั้น อลงกรณ์ยังบอกว่าจะต้องให้ความสำคัญกับครูมวยและนักมวยอาชีพ เพื่อสร้างขวัญกำลังใจในการเผยแพร่ศิลปะของไทยให้ก้าวไกลทั่วโลก

-2-
แม้โดยความตั้งใจของกระทรวงพาณิชย์จะเป็นสิ่งดี แต่ไม่ง่ายที่จะปฏิบัติ ประการแรก โรงเรียนสอนมวยไทยแพร่หลายไปในหลายประเทศ จะมีความเป็นไปได้มากแค่ไหนที่กระทรวงพาณิชย์จะตามไปควบคุมหรือกำหนดกฎเกณฑ์ ได้อย่างทั่วถึง ที่สำคัญ โรงเรียนเหล่านั้นจะยอมหรือไม่ อีกอย่างคือเราไม่มีข้อมูลมากพอว่ามีชาวต่างชาติเป็นผู้ฝึกสอนมวยไทยมากน้อย แค่ไหน

“ก็ มีบ้าง ที่ฝรั่งบางส่วนมาเรียนมวยกับที่ค่ายแล้วกลับไปเป็นครูสอนที่บ้านเขา แต่ไม่มากหรอก เท่าที่ผมถามๆ นักเรียนชาวต่างชาติ ส่วนใหญ่โรงเรียนที่บ้านเขาอย่างอเมริกา คนสอนก็เป็นคนไทยนี่แหละ แล้วนักเรียนฝรั่งที่มาเรียนที่นี่ก็มีประเภทที่เก่งๆเป็นนักมวยขึ้นเวที เมืองนอกก็จะมาเก็บตัวที่นี่” สุรพล รังษีกุลพิพัฒน์ เจ้าของค่ายมวย ส.วรพิน เล่าให้เราฟัง

ขณะที่องค์กรที่จะเข้ามาดูแลเรื่องนี้ก็ไม่แน่ใจว่าจะมีเพาเวอร์มากพอหรือเปล่า เพราะเมื่อถาม ศักดิ์ชาย ทัพสุวรรณ นายกสมาคมมวยไทยสากลสมัครเล่นแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร(สมทท.) ก็บอกว่า การ ที่มวยไทยแพร่หลายนับเป็นเรื่องดี แต่ขณะเดียวกันก็ อาจทำให้รูปแบบของมวยเปลี่ยนไป จึงมีความจำเป็นต้องมีการแก้ไขโดยด่วนไม่ควรทิ้งไว้ ต้องมีองค์กรในการเข้ามาดำเนินการ ต้องเป็นเครื่องมือของรัฐ ซึ่งองค์กรแบบนี้มีอยู่แล้วเพียงแต่ว่าเอกภาพในการบริหารจัดการยังไม่มี อย่างแท้จริง

“ทางกระทรวง พาณิชย์ได้มีการแจ้งให้กระทรวงกีฬาและการท่องเที่ยวทราบแล้ว โดยคุณชุมพล (ศิลปอาชา-รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา) คิดว่าเรื่องนี้ไม่ควรนิ่งเฉย แต่องค์กรที่มีอยู่ในประเทศไทยเป็นคณะกรรมการกีฬามวยที่ขึ้นกับการกีฬาแห่ง ประเทศไทย ไม่มีกฎหมาย ระเบียบข้อบังคับ หรืออำนาจใดๆ ที่จะไปห้ามคนเหล่านั้นไม่ให้เอามวยไทยไปเปลี่ยนรูปแบบ

“แต่ก็มีองค์กรที่มีอำนาจที่ทำได้อยู่องค์กรหนึ่งคือ สภามวยไทยโลก เป็นองค์กรนานาชาติ ซึ่งการกีฬาแห่งประเทศไทยนำเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) ให้ความเห็นชอบตั้งแต่ปี 2538 องค์กรนี้มีประเทศสมาชิกอยู่ 125 ประเทศ สภามวยไทยโลกสามารถควบคุมสิ่งเหล่านี้ได้ แต่ก็ดำเนินการควบคุมไปได้ส่วนหนึ่ง เนื่องจากมีองค์กรอื่นๆ ที่ตั้งขึ้นมาเองหลายองค์กร ดังนั้น วิธีที่จะแก้ไขคือ การที่รัฐมนตรีกีฬาต้องขอความร่วมมือทำงานร่วมกับสภามวยไทยโลกซึ่งมีพลเอก เชษฐา ฐานะจาโรเป็นประธาน”

-3-
ประการต่อมา ศิลปะการต่อสู้คือวัฒนธรรม และวัฒนธรรมก็มีความหลากหลาย ไม่หยุดนิ่ง เอาแค่ว่า ‘มวยไทย’ คืออะไร ใช่ว่าจะหาข้อยุติได้ง่ายดาย ไหนจะมวยไทยเวที มวยไทยโบราณ หรือมวยไทยที่ปรากฏในภาพยนตร์ ก็ดูจะมีความแตกต่างกันมาก ถ้าเหมารวมเสียหมดอาจก่อปัญหา

ณปภพ ประมวญ หรือครูแปรง ประธานมูลนิธิมวยไทยไชยา อธิบายว่า มวย โบราณกับมวยสมัยนี้ ถ้าไม่แยกจะยุ่งมาก เพราะมวยโบราณแต่ละที่จะมีวัฒนธรรมต่างกัน ไหว้ครูต่างกัน ท่ามวยก็ต่างกัน มีกลยุทธ์การต่อสู้ไม่เหมือนกัน เพราะว่าบ้านเรามีมวยหลากหลาย ซึ่งควรจะส่งเสริมทั้งหมด แต่พอเอามารวมเป็นหน่วยเดียว ก็กลายมาเป็นการปิดกั้นความคิดความรู้

สอดคล้องกับความเห็นของสุรพล ที่มองว่าจะต้องแยกมวยไทยออกเป็น 2 แบบ คือแบบที่เป็นศิลปะแม่ไม้มวยไทยกับแบบที่เป็นกีฬา

แต่ไม่ใช่ว่าชาวต่างประเทศจะเรียนรู้มวยไทยไม่ได้
“เอา จริงๆ ชาวต่างชาติเขาก็สามารถเรียนรู้มวยไทยได้เหมือนคนไทยนี่แหละ แต่ไม่ใช่ว่าจะสอนมวยไทยได้ ในความคิดผม ผมว่าเป็นคนไทยจะดีกว่า และจะให้ดีที่สุดคือต้องผ่านเวทีมาก่อนจนชำนาญ ไม่ต้องถึงขั้นแชมป์หรอก เพราะในความคิดผมต่อยเก่งกับสอนเก่งมันคนละเรื่องกัน แต่ฝรั่งที่ไปสอนให้สอนมวยเลยคงไม่ได้ แต่ถ้าเป็นพวกสอนตามที่ออกกำลังกายแบบนั้นน่าจะได้คือสอนท่า แบบนี้มีเยอะที่ต่างประเทศ” สุรพลบอก

ส่วนเรื่องการสอนที่ผิดเพี้ยนไปจากของดั้งเดิมนั้น สุรพลก็เป็นห่วง เขายกตัวอย่างว่าการชกมวยไทยในต่างประเทศจะห้ามใช้ศอก ซึ่งนานไปก็อาจทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนได้

แต่พอถาม อนันตเดช ศิษย์สุนทร อดีตนักมวยไทยที่ปัจจุบันเป็นหนึ่งในผู้ชมมวยไทย ว่า รู้สึกอย่างไรกับโรงเรียนสอนมวยไทยในต่างประเทศที่มีชาวต่างชาติเป็นผู้ฝึก สอน เขาบอกว่า เราไม่น่าจะมีการหวงแหน เพราะจะได้เป็นการเผยแพร่ศิลปะ ถึงแม้ฝรั่งชาวต่างชาติจะเรียนมวยไทยเพื่อนำไปสอน แต่ยังไงประเทศไทยก็เป็นแหล่งเริ่มต้นจุดกำเนิดของมวยไทย

“ไม่ จำเป็นที่คนไทยจะต้องสอนมวยไทยเท่านั้น เพราะคนที่ต่อยมวยไม่เป็นก็สอนมวยเก่ง เพราะเขาได้เรียนรู้หลักการเรียนรู้ทฤษฎี บางคนเก่งทั้งทฤษฎี ทั้งปฏิบัติ ก็ได้เปรียบ บางคนเป็นถึงแชมป์แต่ออกมาสอนมวยไม่เป็น มีบางคนเป็นมวยบ้างไม่เป็นมวยบ้าง แต่สอนมวยได้”

คงเห็นแล้วว่าเพียงการหาองค์กรที่จะดูแล การสร้างหลักเกณฑ์มาตรฐาน ก็เป็นเรื่องยุ่งยากและถกเถียงกันไม่จบสิ้นเสียแล้ว

-4-
การสร้างมาตรฐานให้แก่มวยไทยอาจมองได้ 2 แง่ หนึ่ง-เป็นการใช้อำนาจรัฐกำหนดกะเกณฑ์ รวบเอาวัฒนธรรมที่มีความหลากหลายให้เป็นก้อนเดียว ดังที่รัฐไทยเป็นมาตลอด และสอง-เป็นการสร้างความชัดเจนเพื่อเผยแพร่มวยไทยในฐานะศิลปะและกีฬาให้แพร่ หลายมากขึ้น ดังที่กีฬาเทควันโด คาราเต้โด้ หรือยูโดทำสำเร็จมาแล้ว

แต่ก่อนที่รัฐจะทำอะไรลงไป จำเป็นจะต้องเปิดใจกว้างและยอมรับความหลากหลายทางวัฒนธรรมที่พ้นไปจากกรอบรัฐชาติเสียก่อนกระมัง

เพราะ ถ้าลองสืบค้นอย่างจริงจัง ‘มวยไทย’ อาจไม่ใช่สิ่งที่ดำรงอยู่มาแต่ดั้งเดิม จะมีก็แต่มวยในท้องถิ่นต่างๆ ซึ่งมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เช่น มวยโคราช มวยลพบุรี มวยท่าเสา มวยไชยา มวยพระนคร ฟ้อนเจิง ตบมะผาบ สีลัต เป็นต้น แต่พอถึงยุคการสร้างรัฐชาติ มวยท้องถิ่นเหล่านี้ก็ถูกรวบเข้ามาเป็นหน่วยเดียวดังที่ครูแปรงกล่าว ใส่กติกาตะวันตกเข้าไปจนมวยท้องถิ่นต่างๆ สูญเสียเอกลักษณ์ และถูกเรียกเหมือนๆ กันว่า ‘มวยไทย’ กระทั่งมวยท้องถิ่นบางแห่งหายสาบสูญไปอย่างสิ้นเชิง

“ถ้าจะมีการจัดระเบียบ ก็ต้องเข้าใจว่ามวยไทยมีหลากหลาย ถ้าไม่เข้าใจแล้วกำหนดหลักเกณฑ์ออกมาก็เหมือนกับว่าไปจำกัด ไปตัดตอนศิลปะการต่อสู้ชนิดนี้ อาจจะต้องทำเหมือนมวยจีนที่มีประเภทแยกย่อยลงไปและมีการส่งเสริม คือถ้าไม่มีความรู้แล้วเข้าไปพยายามจัดระเบียบก็จะเหมือนกับแพทย์แผนไทยที่ ความรู้ดั้งเดิมหายไปมาก ตอนนี้ในเมืองไทย คนที่รู้จักมวยไทยจริงๆ ก็หายากอยู่แล้ว เราต้องมีการรวบรวมความรู้เป็นหมวดหมู่ มีการจัดการหลักสูตรว่าแบบใดเป็นการเรียนมวยเบื้องต้น เบื้องกลาง หรือเบื้องสูง ต้องมีระบบว่าต้องเรียนมวยกี่ปีถึงจะสอนได้ และอย่าไปจำกัดว่ามวยไทยต้องมีแค่นี้ๆ

“คือ เราผิดพลาดตั้งแต่เริ่ม เพราะไม่มีการจัดระบบก่อน จริงๆ เราควรจะส่งคนจากเมืองไทยไปสอนหรือทำหลักการให้เรียบร้อย เมืองไหนต้องการเทรนเนอร์ก็ส่งไปและเก็บเงินเข้าประเทศ แต่ที่ผ่านมาเรากลับไปให้เขาง่ายๆ และเขาก็ไปเปิดเอง ไม่ได้ดูแล จนมันกลายเป็นธุรกิจขนาดใหญ่ อิทธิพลก็มีมากขึ้น การจะเข้าไปล้มเขาก็ลำบาก กลายเป็นว่าเขามีบทบาทเหนือเรา” ครูแปรงอธิบาย

อีกทั้งภาพลักษณ์ของมวยไทยที่แม้จะโด่งดังในสายตาชาวต่างประเทศ แต่สำหรับคนไทยแล้ว มวยไทยกลายเป็นกีฬาของแรงงาน การศึกษาน้อย ทั้งที่จริงๆ แล้วไม่ใช่ แต่การพนันต่างหากที่ทำให้ภาพลักษณ์มวยไทยดูไม่ดีนักในสายตาผู้ปกครอง และมักไม่ค่อยอยากให้ลูกฝึกมวยไทย

ดัง นั้น หากภาครัฐคิดจะส่งเสริมมวยไทยจริงๆ ก็ไม่ควรจะมองแต่ภายนอกเพียงอย่างเดียวจนหลงลืมภายใน ที่สำคัญ ภาครัฐจะมาใช้อำนาจรวบรัดตัดความ เอาความคิดตัวเองเป็นใหญ่แบบยุคจอมพล ป. พิบูลสงคราม ไม่ได้ แต่จะต้องให้ทุกฝ่ายได้ร่วมพูดคุยและหาทางออกร่วมกัน

……….
เรื่อง : ทีมข่าว CLICK
ภาพ : อดิศร ฉาบสูงเนิน

http://manager.co.th/Daily/ViewNews.aspx?NewsID=9530000012127

Siam yuth Muay Chaiya

ศิลปะการต่อสู้ประจำชาติของไทยย่อมเป็นมวยไทย แต่จะมีสักกี่คนรู้จักมวยไทยอย่างแท้จริงมากกว่าจะนึกถึงนักมวยรูปร่าง ล่ำสันแลกแข้งใส่กันอย่างดุเดือดตามค่ายมวยหรือสนามมวยชื่อดังอย่างลุมพินี และราชดำเนินมวยไทยดั้งเดิมนั้นใช้ไหวพริบปฏิภาณมากกว่าที่จะใช้ กำลังแลกกันให้เจ็บทั้งคู่ มวยไทยแขนงหนึ่งที่เรียกกันว่ามวยไทยไชยา แสดงออกถึงสิ่งนั้นอย่างขัดเจน

มวยไทยไชยา หรือจะเรียกให้ครบว่า พาหุยุทธ์มวยไทยไชยานั้น ปัจจุบันออกจะหาชมได้ยาก แต่มีสถานที่หนึ่งที่ฝึกสอนวิชามวยให้กับประชาชนผู้สนใจทั่วไปให้ได้สืบทอด วิชามวยไทยโบราณ รักษาวัฒนธรรมไทยแท้ในรูปแบบที่คนไทยส่วนใหญ่นั้นจะเห็นแต่ในหนังสือ หรือ ภาพยนต์

อาจารย์ณปภพ ประมวญ หรือ ครูแปรงของเหล่าศิษย์มวยไทยทั้งหลายเป็นผู้สืบทอดวิชา สานต่อเจตนารมย์จากบูรพาจารย์ที่สืบสายวิชามวยที่ถูกลืมไปตั้งแต่มีกาที่มวย คาดเชือกถูกระงับการแข่งขันให้เปลี่ยนไปใช้กติกาอิงสากล ลูกไม้กลมวย ต่างๆก็สูญหายไปมาก

ครูแปรงเป็นศิษย์ติดตามใกล้ชิด ครูทอง เชื้อไชยา ผู้สืบทอดวิชามวยไทยไชยานี้มาจาก ปรมาจารย์เขตร ศรียาภัย(ปรมาจารย์คนสุดท้ายของวงการมวยไทย)ซึ่งได้เรียนวิชาจากพระยาวจี สัตยรักษ์เจ้าเมืองไชยาผู้เป็นพ่อ รวมทั้งได้เรียนวิชามวยโบราณจากครูอีก 13 ท่านจนแตกฉาน

วิชามวยไทยไชยานี้ นอกจากมือเท้าเข่าศอกที่เห็นได้ทั่วไปในมวยไทยกระแสหลักแล้วยังมีวิชาที่ถูก ลืมอย่างการ “ทุ่ม ทับ จับ หัก” ซึ่งมีความร้ายกาจไม่แพ้วิชาการ ทุ่ม การล๊อคของศิลปะการต่อสู้อื่น หลักมวยอื่น ๆ ยังมีที่เป็นคำคล้องจองแต่มีความหมายลึกซึ้งทุกคำ อย่าง ” ล่อ หลอก หลบ หลีก หลอกล่อ ล้อเล่น ” หรือ “กอด รัด ฟัด เหวี่ยง ” ซึ่งเป็นวิชาการกอดปล้ำแบบหนึ่งซึ่งหาไม่ได้แล้วในมวยไทยสมัยปัจจุบัน หรือแม้กระทั่ง “้ ล้ม ลุก คลุก คลาน ” ซึ่งเป็นการฝึกม้วนตัว ล้มตัว

มิติ การต่อสู้ของมวยโบราณอย่างมวยไทยไชยานั้นจึงไม่จำกัดเฉพาะการยืนต่อสู้เท่า นั้น การต่อสู้เมื่อจำเป็นต้องล้มลงก็ทำได้ และด้วยพื้นฐานของมวยไทยโบราณที่ถูกสร้างให้ใช้ในการศึกสงคราม การต่อสู้กับศัตรูพร้อมกันหลายคนนั้นเป็นอีกมิติหนึ่งที่ทำให้มวยไทยไชยา เป็นมวยที่ร้ายกาจ

การเรียนการสอนของมวยไทยไชยานั้นจะเป็นระเบียบ ระบบแบบโบราณ นักเรียนจะได้เรียนตั้งแต่พื้นฐานวิชา เรียนการป้องกันตัว ” ป้อง ปัด ปิด เปิด ” จนสามารถป้องกันการโจมตีได้อย่างมั่นใจแล้ว ลูกไม้มวยไทยต่าง ๆ ก็จะค่อยได้เรียนรู้ แตกต่างจากมวยไทยกระแสหลักที่ฝึกฝนการโจมตี เตะ ต่อย ทำลาย โดยอาศัยความทนทานเข้ารับลูกเตะต่อยของคู่ต่อสู้ ดั่งที่ครูแห่งมวยไทยไชยานี้ยืนยันอย่างชัดเจนว่า ศิลปะการป้องกันตัวย่อมต้องป้องกันตัวได้จริง ไม่ใช้ศิลปะการแลกกันว่าใครจะทนกว่ากันก็จะเป็นผู้ชนะไป

ด้วยภูมิ ปัญหาของครูมวยโบราณที่สั่งสม แก้ไข ปรับปรุงจนวิชามวยไทยดั้งเดิมนั้นร้ายกาจ ด้วยกลเม็ด ลูกไม้ ไม้เด็ด หลากหลาย กลมวยสามารถแตกขยายไปได้เหมือนจะไม่มีที่สิ้นสุด ในทางกลับกันนั้นการสั่งสอนวิชาอันร้ายกาจนี้ก็ฝึกฝนให้นักเรียนเป็นคนอดทน มุ่งมั่นใจเย็น สุขุม จนในท้ายที่สุดแล้ววิชามวยแห่งการต่อสู้นี้เป็นอุปกรณ์พัฒนานักเรียนให้เป็น คนดีของสังคม ที่มีสติ ควบคุมกายให้ประพฤติตนดี มีครูสอนสั่ง

ครู แปรงได้วางแผนการสอนวิชาอาวุธที่คู่กับมวยไทยไชยาที่รู้จักกันในชื่อ วิชากระบี่กระบองซึ่งมีวิชา ดาบสองมือ มีดสั้น พลองยาว ไม้ศอก รวมถึงอาวุธไทยโบราณแบบอื่นๆที่ไม่น่าจะหาเรียนได้ที่ไหนง่ายๆ เพื่อให้ครบหลักสูตรวิชาการต่อสู้ป้องกันตัวของไทยโดยแท้

มูลนิธิอนุรักษ์พหุยุทธ์มวยไทยไชยา อาวุธไทยพิชัยยุทธ์ โดย ครูแปรง ณปภพ ประมวญ