เทวดามนุษย์และสัตว์โลกน้อยใหญ่หลากหลายที่ต้องมนต์พากันหลงใหลล่วงล้ำเข้าไปใน แดนมฤตยู โดยมิได้ตั้งใจ ท้าวตาตะวันเห็นดังนั้นดีใจจนน้ำลายไหลไล่จับกิน ได้สัตว์กินสัตว์ ได้มนุษย์กินมนุษย์ ตลอดจนเทวดานางฟ้าและคนธรรพ ต่างถูกกิน คราวละมากๆไม่เว้นแต่ละวัน ร้อนถึงพวกที่ยังไม่ถูกกินต่างพากันหวั่นเกรง นั่งนอนสะดุ้ง ประสาทเสื่อมไปตามๆกัน (ยิ่งกว่าสูดควันท่อไอเสีย) จึงปรึกษาหารือ ตกลงชวนกันขึ้นเฝ้าพระอิศวร (พิเคราะห์ดูแล้ว ไม่น่าแปลกที่มีการเดินขบวนร้องทุกข์ ต่อผู้อำนวยการปราบปรามผู้เป็นภัยต่อสังคม) บรรยายทุกข์ร้อนให้พระผู้เป็นเจ้าทรงทราบ

.....พระอิศวรได้ฟังก็ทรงพระพิโรธ รับสั่งให้เทพบุตรไปตามพระนารายณ์ ซึ่งประทับบรรทมอยู่ ณ เกษียรสมุทร ให้รีบปราบยักษ์เพื่อกำจัดยุคเข็ญโดยด่วน

.....คนไทยส่วนมากย่อมทราบอยู่แล้วว่า พระนารายณ์เป็นเทพเจ้าซึ่งไม่โปรดยักษ์มารที่คตโกง การปราบปราม ก็เด็ดขาดรุนแรงถึงขั้นประหารชีวิตทุกราย เช่น ปราบยักษ์นนทุกข์ผู้ได้พรนิ้วเพชรแล้วเที่ยวชี้ใครต่อใครตาย เป็นระนาว หิรัญยักษ์ม้วนแผ่นดิน เดือดร้อนแก่เหล่ามัตตัย (คนไทย) ไม่มีที่อยู่ และอสูรหอยสังข์ ผู้ขโมยคัมภีร์ประเวท เป็นต้น

.....ครั้นพระนารายณ์ได้ทราบพระโองการของพระผู้เป็นเจ้า จึงแปลงกายเป็นพราหมณ์รูปงาม นวยนาดเอื่อยๆ ล่วงล้ำเข้าไปในแดนหวงห้าม ด้วยลักษณะที่คณาจารย์มวยให้ชื่อว่า "นารายณ์ยุรยาตร" เพื่อสังเกตทีท่าอย่างระมัดระวัง แบบนักมวยได้ยินสัญญาณระฆังให้เริ่มต่อสู้กัน

.....ทันใดนั้นอสูรตาตะวันผู้ก่อความมืดมน (ความชั่ว) แก่โลก ก็ตวาดด้วยเสียงอันดังดุจฟ้าร้องว่า อ้ายหนุ่มเดนตาย มึงทะลึ่งเซ่อซ่าเข้ามาทำไม ไม่กลัวยักษ์จับกินหรือ

.....พราหมณ์แปลง แกล้งทำเป็นสงสัย ถามอีกครั้งว่า ท่านผู้เป็นใหญ่ (เหมือนคนไทยถูกยกย่องในครั้งแรก) ท่านกรุณาให้แล้ว จะกลับเอาคืนหรือไม่

.....อสูรตาตะวันไม่เฉลียวใจ ลั่นวาจาตอบด้วยความคะนองว่า เมื่อกูให้เป็นสิทธ์แล้ว กูก็รักษาสัจจะไม่เอาคืนเป็น อันขาด

.....ทันทีที่ได้ยินยักษ์ตั้งความสัตย์ พระนารายณ์แปลงก็สำแดงเดช ป่าหิมพานต์สะท้านสะเทือน "ย่างสามขุม" ยักเยื้องคลุมแดนยักษ์หมดทั้ง ๓๐๐ โยชน์

.....อสูรตาตะวันตกใจ ตะลึง คิดว่าคงไม่มีใครทำเช่นนั้นนอกจากองค์พระสี่กร นึกขึ้นได้ กลัวตาย รีบเผ่นหนี เพื่อเอาตัวรอด แต่ไปไม่รอด ต้องถึงกาลมอดม้วยมรณาด้วยเดชามหาอิทธิฤทธิ์แห่งเทพเจ้าศักดิ์สิทธิ์

.....เพราะฉะนั้นตามตำราพระเวทจึง (นับ)ถือเอาการ "ย่างสามขุม" หรือการก้าวจังหวะยักเยื้องสามเส้าเป็นแบบฉบับ ในขบวนการ "พาหุยุทธ์" หรือการชกต่อย และใช้อุปเท่ห์เล่ห์เหลี่ยมดำเนินการปลุกปราณ (จิตใจ) บรรดามัลละ ในขณะเริ่มการต่อสู้ด้วยคติที่ว่า อย่าแต่ว่าปฏิปักษ์ซึ่งเป็นเพียงมนุษย์ธรรมดาเลย แม้ยักษ์ เมื่อต้องประจันหน้ากับ ท่าทาง "ย่างสามขุม" ยังตกใจกลัวหนีจนไม่สามารถเอาชีวิตรอดได้

.....การตั้งท่า ปัจจุบันเรียก " การจดมวย " หรือ " จดหมัด " มี ๓ ขั้นตอน ดังนี้

..............

.....๑. ท่าเข้าที่ ยืนตัวตรงเท้าชิด แขนแนบลำตัว

.....๒. ท่าเตรียม แยกขาออก ประมาณครึ่งก้าว (กว้างเท่ากับความกว้างของไหล่ตนเอง หรือกว้างกว่านั้นเล็กน้อย) ยกมือไขว้กันเป็นรูปกากบาท ตรงหน้าอก

.....๓. ท่าจดมวย ก้าวเท้าซ้ายออกไปข้างหน้า ประมาณ ๑ ก้าว หรือกว่านั้น ย่อเข่าลงเล็กน้อย

.....ยกหมัดซ้ายขึ้น ในระดับแสกหน้า ตรงอุณาโลม (จุดกึ่งกลางระหว่างหัวคิ้ว) ห่างจากหน้าประมาณ ๑ คืบ หรือ ๑๒ นิ้ว ศอกไม่กางออก

.....ยกหมัดขวาขึ้น ในระดับปลายคาง ห่างออกมาประมาณ ๒-๓ นิ้ว หมัดขวา จะอยู่ห่างกึ่งกลางแขนซ้าย ประมาณ ๒-๓ นิ้ว เช่นกัน ศอกขวา แนบลำตัว พอหลวม ๆ และผ่อนคลาย ไม่เกร็ง ไม่ห่อไหล่ ไม่ก้มหน้า เชิดหน้าอกขึ้น ท่านี้เป็นเพียง ท่านิ่ง ผู้ฝึกจะต้องเรียนรู้ ท่าย่ำเหยาะ เพื่อให้มีความพร้อมในการขึ้น ท่าครู ในลำดับต่อไป

.....ในท่าจดมวย ให้ยกเข่าซ้ายขึ้น ให้เข่าใกล้ปลายศอกซ้ายมากเท่าที่จะทำได้ น่องแนบใต้โคนขา ปลายโต่ง (ปลายเท้า) เชิดขึ้น

.....ก้าวเท้าซ้าย ไปข้างหน้า ในระยะเดิน ยกเข่าขวาขึ้น น่องแนบใต้โคนขา ปลายโต้ง (ปลายเท้า) เชิดขึ้น

.....หมัดซ้ายเลื่อนลงมาที่ ปลายคาง หมัดขวาเลื่อนขึ้นไปตรงจุดอุณาโลม ด้วยการ พันหน้า เข้าสู่ท่านิ่ง แล้วจึงค่อย เดิน ท่าก้าวย่าง และ พลิกเหลี่ยม ในอาการนี้ต่อไป ฝึกจนเกิดความชำนาญ

.....* ผู้ฝึกจะต้องฝึก ตั้งท่ามวย ๓ ขั้นตอน ท่าครู (แม่ไม้) และ ท่าก้าวย่าง ให้ได้ทั้งสองเหลี่ยม เพื่อให้เกิดความคล่องตัว ในท่าพันหน้า พันหลัง และ พลิกเหลี่ยมซ้าย ขวา ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของ พาหุยุทธ์มวยไชยา ที่เรียกว่า ย่างสามขุมคลุมแดนยักษ์

.....เริ่มการไหว้ครูด้วยการ หันหน้าไปทางทิศตะวันออก(อันถือเป็นทิศครูตามคติความเชื่อมาแต่โบราณ) หรือทิศที่เป็นมงคลสำหรับตน แล้วจึงนั่งยองๆยกมือขึ้นพนมจรดหน้าผาก ศอกต่อเข่า นั่งตัวตรง สวดมนต์ร่ายวิทยาคม ตามที่ได้ร่ำเรียนมา เสร็จแล้วกราบ ๓ ครั้ง

.... เมื่อนักมวย ไหว้ครูเสร็จแล้ว ก็จะลุกขึ้นยืนแยกเท้าห่างกันพอประมาณ แขนแนบลำตัว สำรวมจิต

.....๑. เมื่อขึ้นท่าครูแล้วนักมวยก็จะเดินย่างสามขุม ยักเยื้อง ด้วยลีลา เนิบช้า ระแวดระวัง (เดินย่างไปหน้าตลอด และกลับตัว ห้ามย่างถอยหลัง) เพื่อสำรวจพื้นที่ ดูแสง ดูชัยภูมิ (ทิศที่จะได้เปรียบ) ในบริเวณที่จะทำการต่อสู้ พร้อมกับสักเกตดูท่ารำท่าไม้มวยของปรปักษ์ ไปด้วย เพื่อดูช่องว่าง หาจุดอ่อน อีกทั้งความถนัดในการใช้ อวัยวุธ ของคู่ต่อสู้อันเป็นการประเมินสถานการณ์ไว้เบื้องต้นชั้นหนึ่งก่อน

.....๒. "ท่าเสือลากหาง" ท่านี้เป็นการเข้าสะกดข่มขวัญ ปรปักษ์ ด้วยอาการอย่างเสือหมอบค่อย ๆ เข้าหาเหยื่อ อย่างระมัดระวัง พร้อมยกมือขึ้นป้องหน้าแสดงอาการสำรวจคู่ต่อสู้ตลอดทั้งตัว

.....๓. กระทืบเท้าแล้วกลับตัวพร้อมหันมาพยักหน้าให้ผ่ายปรปักษ์ ๓ ครั้ง ก่อนจะย่างสามขุมกลับเข้ามุม ระหว่างนั้นอาจจะมีการหยุดยั่วเย้าด้วย ท่าสุขเกษม พร้อมเอี้ยว(คอ)หน้ามาพยักหน้าอีกครั้งก็ได้